P2p jest formą komunikacji w sieci komputerowej, która zapewnia obydwojgu użytkowników takie same prawa (tłumaczenie z angielskiego peer-to-peer – równy z równym), czego nie można oczekiwać w schemacie klient – serwer. Sieci p2p dają możliwość pełnienia przez komputer zarówno roli klienta, jak i serwera. W najbardziej popularnej ofercie sieci p2p, jaką są programy służące do wymiany plików w sieci internetowej, komputer użytkownika, czyli tzw. węzeł, pełni funkcję serwera odbierając połączenia od pozostałych użytkowników konkretnej sieci, także klienta, poprzez łączenie się i pobieranie danych z innych komputerów znajdujących się w tej samej sieci. Wymiana informacji w sieci p2p jest zawsze przeprowadzana bez pośredniczenia serwera głównego. P2p jest sieć o elastycznej i płynnej strukturze, która zmienia się zależnie od tego, jakie typy komputerów są w niej w danej chwili zalogowane. Idea powstania sieci p2p. Sieć p2p jest w pewnym stopniu oparta na pierwotnym zamyśle Internetu – wszystkie hosty miały odgrywać równorzędną role w procesie wymiany danych. Jednak w wyniku gwałtownego i szybkiego procesu rozwojowego Internetu ta równorzędność została zdestabilizowana. Funkcje dystrybutorów danych przejęły przedsiębiorstwa, instytucje oraz firmy internetowe, które były w stanie sfinansować i utrzymać stałe łącza o dużej przepustowości i zakupić wystarczająco silne komputery, aby móc utrzymać duże natężenie ruchu. Klientom sieci internetowej, pełniących rolę konsumentów podawanych informacji, pozostały jedynie łącza za pomocą modemów o niewielkiej przepustowości. Obecnie najpopularniejszą formą połączeń sieciowych dla konsumentów są asymetryczne cyfrowe łącza abonamencie ADSL, charakteryzujące się stosunkowo dużą szybkością pobierania danych z Internetu oraz małą przepustowością zwrotną. Scentralizowany model Internetu ułatwił kontrolę nad rozpowszechnianymi drogą elektroniczna materiałami chronionymi prawami autorskimi. Komercjalizacja Internetu przyczyniła się miedzy innymi do zaostrzenia kontroli w sieci. Wprowadzenie do sieci internetowej utworów w postaci cyfrowej MP3 spotkało się z ogromnym zainteresowaniem konsumentów. Stosowanie plików w postaci MP3 pozwoliło na swobodną ich dystrybucję w Internecie, nawet przy pomocy stosunkowo wolnych łącz modemowych. Publikacja plików w formacie MP3 niestety nie było możliwe w scentralizowanym Internecie, ponieważ większość z nich zawierała opatentowane utwory. Tak więc ówczesna sytuacja skutecznie zwalczała dystrybucje utworów MP3 w publicznych serwerach za pomocą środków prawnych. Na tej podstawie jesienią 1999 roku pojawiła się na sieciowej arenie sieć p2p – często uważana za pierwszą, wykorzystaną do pobierania multimediów sieć. Stworzony przez Shwana Fanninga Napster dawał możliwość każdemu użytkownikowi, który pobrał oraz zainstalował aplikację, na udostępnienie wybranych zasobów zamieszczonych na swoim komputerze pozostałym użytkownikom w sieci. Cechą Napstera, która przyczyniła się do osiągnięcia przez niego szybkiej popularności, był łatwy stopień jego obsługi. Cecha ta dała możliwość publikacji swoich zasobów nie tylko zaawansowanym użytkownikom, ale również pozostałym, którzy nie posiadali szczególnego zaplecza technicznego. Napster stał się siecią masową o płynnej topologii – zmiana węzłów następowała w zależności od tego, kto był w danym momencie zalogowany. Cechy te stały się dla użytkowników tej aplikacji tarczą ochronną, ponieważ wyśledzenie wszystkich użytkowników pociągnęło by za sobą niewyobrażalne koszty. Taki właśnie mechanizm obronny z powodzeniem funkcjonuje po dzień dzisiejszy.

Skype jest to bardzo popularny komunikator internetowy oparty na technologii peer-to-peer. Umożliwia on prowadzenie rozmów głosowych, pomiędzy użytkownikami programu, a także obserwację rozmówcy, poprzez kamerę internetową. Można także rozmawiać przy pomocy tego programu z posiadaczami telefonów stacjonarnych lub komórkowych. Ta technologia zwana VoIP, czyli z angielskiego Voice over IP jest niestety płatna. Pamiętać należy jednak, że Skype oferuje także funkcję bezpośredniej wymiany informacji tekstowych za pomocą wiadomości wpisywanych ręcznie oraz przesyłania plików. Program ten działa na porcie 80, czyli podobnie jak przeglądarki internetowe, dlatego potrafi działać również w sieci lokalnej. Zaleta ta powoduje, że z programu mogą korzystać praktycznie wszyscy użytkownicy internetu. Aplikacja została stworzona przez skandynawskich programistów Niklasa Zennströma i Janusa Friisa. A następnie rozwinięta przez Estończyków Ahti Heinla, Priit Kasesalu i Jaan Tallinn’a, którzy to wspólnie z Niklasem i Janus’em stworzyli inny program typu peer-to-peer, czyli popularną Kazaa. W kwietniu 2003 roku zarejestrowano domeny skype.com i skype.net, a w sierpniu tego samego roku wypuszczono na rynek pierwszą wersję. Twórcy programu podają, że Skype używa zestawu modułów firmy GIPS, między innymi kodeka GIPS iSAC, którego właściwością jest dostosowywanie szybkości transferu danych do bieżącej przepustowości łącza. Ważny jest fakt, że w przeciwieństwie do tradycyjnej telefonii (również GSM i 3G), która oparta jest na kodeku CELP (Code Excited Linear Prediction), telefonia ta nie potrzebuje 70-100 ms próbki testowej na resynchronizację w razie utraty ciągłości połączenia. Innym kodekiem wykorzystywanym przez Skype jest kodek dźwięku GIPS iLBC, który funkcjonuje w połączeniach o małej przepustowości. Skape od strony nadawcy stosuje procedurę GIPS AGC (Adaptive Gain Control), której podstawowym założeniem jest utrzymanie optymalnego sygnału i redukcję wszelkich szumów. Od strony odbiorcy zaś stosuje procedurę GIPS NetEQ APC (Adaptive Playout Controller), która buforuje próbki testowe przesyłanego dźwięku, minimalizując niepożądany efekt różnicy opóźnień przesyłania pakietów. Obecnie Skype ma ponad 300 milionów zarejestrowanych użytkowników na całym świecie, w tym około 6 milionów w samej tylko Polsce. W czerwcu 2005 roku Skype zawarł umowę z polskim portalem internetowym onet.pl, przez co usługi tego komunikatora zostały dołączone do oferty jednego z największych polskich portali. We wrześniu tego samego roku duża amerykańska firma eBay ogłosiła porozumienie ze Skape i Niklasem Zennströmem w sprawie przejęcia tej firmy za 2,6 mld dolarów amerykańskich. Przejęcie to nastąpiło w październiku 2005 roku. Następnie eBay sprzedał 65% udziałów spółki firmom Index Ventures i Silver Lake Partners. Na rynku pojawiły się oferty konkurencyjnej telefonii internetowej oferujące jeszcze tańsze połączenia na telefony stacjonarne i komórkowe, takie jak Fring Babble, OpenWengo i Jajah.com. Póki co nie zagrażają one jednak dominującej pozycji programu Skype.

Aplikacja FastTrack była jeszcze kilka lat temu jedną z najbardziej popularnych sieci wymiany plików peer2peer, głównie za przyczyną programu obsługującego tą sieć pod nazwą Kazaa. Protokół FastTrack i klient Kazaa zostały stworzone i opracowane przez zespół estońskich programistów z firmy BlueMoon Interactive z Jaanem Tallinn’em na czele. Ten sam zespół stworzył później komunikator Skype. Program na rynek wprowadzili Niklas Zennström ze Szwecji i Janus Friis z Danii przez swoją holenderską firmę Consumer Empowerment. Premiera miała miejsce w marcu 2001, a należy pamiętać, że w lipcu tego samego roku został zamknięty Napster, kończąc tym samym erę sieci pierwszej generacji. Sieć FastTrack cechuje się głównie wielowarstwowością przez co komputery do niej podłączone, które dysponują większą mocą otrzymują status super-węzłów, nazwa ta wywodzi się od angielskiego SuperNodes. Każdy niezależny uczestnik sieci, jeżeli spełnia minimalne wymagania dotyczące mocy procesora, przepustowości łącza internetowego i tym podoben kryteria może stać się takim super-węzłem. Oczywiście zarządzanie tym procesem jest w stu procentach automatyczne, co oznacza, że sieć w sposób dynamiczny przyznaje i odbiera status super-węzła. Poprzez sieć typu FastTrack możemy wymieniać się wszystkimi typami plików. Innym plusem tej sieci jest dość szybkie i skuteczne wyszukiwanie pożądanych plików, minusem zas jest fakt, że informacja o stosunku danych pobranych i wysłanych są przechowywana na komputerze i może łatwo być fałszowana. Wśród programów klienckich sieci należy wymienić przede wszystkim oryginalny program, czyli Kazaa Media Desktop. Zawiera on niestety oprogramowanie adware i szpiegujące, przez co korzystanie z niego nie jest zalecane przez doświadczonych i obytych w tego typu programach użytkowników. Innym okrojonym, ale jednocześnie wzbogaconym programem jest wersja Kazaa Lite K++ w której nie ma już programów szpiegowskich. Zaletą tego programu jest, że posiada przydatne narzędzia w tym nieograniczony bitrate dla plików typy MP3, dzięki czemu pobierana muzyka jest bardzo dobrej jakości. Również pozbawiona wszelkich programów szpiegowskich jest K-Lite, która obsługuje dodatkowo linki zakładkowe i magnetyczne. Innym podobnym do Kazaa Media Desktop klientem jest Mammoth, który jest zupełnie darmowy i posiada ładny, zbliżony do oryginalnego interfejs. Jest również bardzo łatwy w obsłudze, a także posiada wbudowany IRC. Dodatkową zaletą jego jest fakt, że nie obciąża procesora. Ostatnim ważnym programem działającym na sieci FastTrack jest iMesh, który pozwala na dzielenie się między użytkownikami wszelkiego rodzaju plikami, ale najlepiej radzi sobie z plikami muzycznymi. Ostatnio w wyniku porozumień z RIAA (Recording Industry Association of America) oraz MPAA (Motion Picture Association) pobieranie pirackich kopii utworów i filmów w tym programie jest bardzo utrudnione.

Architektura sieci P2P jest konstrukcją służącą głównie do wymiany zasobów niedostępnych na zwykłych stronach internetowych. Nie można w niej wyróżnić głównego komputera, stanowiącego serwer zasadniczy. Wszyscy użytkownicy podłączeni do sieci P2P są zarówno klientami jak i serwerami dla pozostałych stacji roboczych. Jest to w pewnym sensie zaletą takiego systemu, ponieważ nie wymaga on pośrednictwa serwera głównego i nie ma konieczności żmudnego przesyłania plików, aby ktoś inny mógł z nich skorzystać. Sieć taka jest bardzo dynamiczna i elastyczna i zmienia się w zależności od tego, jacy użytkownicy są aktualnie zalogowani. Sieci P2P posiadają jedynie serwery gromadzące bazy danych o zasobach, umożliwiające wyszukiwanie plików oraz implementujące dodatkowe narzędzia takie jak czaty dla internatów. Jednak brak serwera głównego, który aktualizowałby na bieżąco połączenia użytkowników, można uznać także za wadę P2P. Powoduje to bowiem, że wyszukiwanie konkretnych osób, od których chcielibyśmy pobrać dane, jest bardzo powolne. P2P oferuje w dużej mierze dane o zastrzeżonych prawach autorskich. Rozpowszechnianie takich plików jest więc nielegalne. Chcąc stać się klientem sieci musimy udostępnić określoną ilość danych a nawet, jeśli nie musimy tego robić, większość programów do pobierania zasobów traktuje zapisane już na dysku fragmenty plików jako dane udostępnione. Chcąc czy nie chcąc rozpowszechniamy mimowolnie materiały o zastrzeżonych prawach autorskich. Dlatego dużą zaletą sieci P2P jest stały rozwój w kierunku zapewnienia użytkownikom stu procentowej anonimowości. W chwili obecnej niestety, można jeszcze namierzyć osoby korzystające z P2P przy pomocy adresu IP. Sposobu tego używają organizacje takie jak RIAA, aby walczyć o prawa autorskie plików rozpowszechnianych w Internecie. Istnieje więc ryzyko ponoszenia prawnych konsekwencji korzystania z zasobów sieci P2P. Pozyskiwanie rzadkich i trudno dostępnych danych, takich jak utwory muzyczne, filmy, ebooki, gry czy oprogramowanie, przy tym zupełnie za darmowo stanowi kuszącą perspektywę dla Internatów. Mnogość danych, jaką oferują sieci P2P, daje im przewagę nad standardowym systemem C2S (klient-serwer). Prostym przykładem C2S strona internetowa umieszczona na serwerze gdzie każdy użytkownik może ją przeglądać nie udostępniając żadnych zasobów. Ta ogromna ilość zasobów stanowi zaletę P2P, każdy użytkownik musi jednak wiedzieć, że rozpowszechnia i pobiera dane na własną odpowiedzialność i musi liczyć się z konsekwencjami takiego działania. Ostatnie badania instytutów badawczych takich jak TNO czy SEO pokazują, że rozpowszechnianie plików P2P znacznie przyczynia się do poprawy ogólnego dobrobytu społeczeństwa. Zgoła odmiennego zdania są wielkie koncerny muzyczne i korporacje, które tylko w samym sektorze muzycznym rok rocznie trącą ponad 100 milionów euro. Dynamiczny rozwój sieci P2P posiada jeszcze inne zalety. Prędkość pobierania plików znacznie wzrosła ostatnimi czasy. Obecnie pliki muzyczne można pobierać już czasie rzeczywistym. Jest to możliwe dzięki udostępnieniu funkcji mirroring, która pozwala pobierać jeden plik z kilku źródeł, poprzez podzielenie go na kilka segmentów i ściąganie każdej od innego użytkownika. Także oferowane dzisiaj skanery antywirusowe i antyszpiegowskie dają użytkownikowi większe poczucie bezpieczeństwa, jednak i tak czasem zdarza się ściągniecie zainfekowanych zasobów. Wielką zaletą sieci P2P jest jej ogromna elastyczność, dynamiczny rozwój oraz gigantyczne zainteresowanie coraz to nowych użytkowników, dlatego można się spodziewać stałego jej urozmaicania w Internecie.